خبرگزاری مردمی سیستان و بلوچستان


کد: 10191
۱۴۰۰/۰۳/۰۸ - ۰۹:۴۷
طرح واگذاری معادن راکد کشور در وزارت صمت کلید خورده است

خطر واگذاری غیر شفاف معادن سیستان و بلوچستان

خطر واگذاری غیر شفاف معادن سیستان و بلوچستان
وزارت صمت اخیراً تصمیم به واگذاری 6000 معدن از معادن راکد کشور را از طریق مزایده گرفته که اقدام مبارکی است، اما احتمال وجود دلالان و افراد با رابطه موفقیت طرح را در راه‌اندازی این معادن با چالش همراه کرده است.

به گزارش خبرنگار اس.بی پرس، استان سیستان و بلوچستان با پهنه وسیع زمینی و دسترسی آسان به بخش‌های مختلف طبیعی، تجاری، ترانزیتی، گردشگری، شیلاتی، صنعتی و معدنی یکی از مناطق مهم و برخوردار کشور به‌ویژه در حوزه معدن است، معادنی که کانی‌های فلزی و غیرفلزی گران‌بها چون طلا و سنگ‌های زینتی گوشه‌ای از این گنج‌های وجودی آن به‌حساب می‌آیند.

سیستان و بلوچستان از منظر ساختار زمین‌شناسی خاستگاه مناسبی برای انواع مواد معدنی است به‌طوری‌که تنوع کانی‌های معدنی شناسایی‌شده در آن نشان‌دهنده استعداد بالقوه در این بخش است.

سهم قابل‌توجه معادن و ذخایر معدنی در شکل‌گیری صنایع استان اهمیت بخش معدن را به‌عنوان زیرساخت توسعه و تأمین‌کننده مواد اولیه صنایع بزرگ و پایدار نشان می‌دهد.

ازجمله ظرفیت‌ها و ذخایر معدنی کشف‌شده در این بخش از کشور به تفکیک مواد معدنی و بر اساس گواهی‌های کشف‌شده شامل مس، آنتیموان، تیتانیوم، سنگ‌آهن و آهن پلاسری، سرب، روی، طلا، منگنز، کرومیت، قلع، تنگستن و کانسارهای غیرفلزی نظیر تالک، منیزیت، گل سفید، فلدسپات، کائولن، سیلیس و سنگ‌های ساختمانی به‌ویژه گرانیت بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ایجاد کرده است.

استان سیستان و بلوچستان سومین پهنه کرومیتی خاورمیانه را دارا است که متأسفانه تاکنون از این فرصت گران‌بها بهره‌برداری چندانی نشده است.

توجه به سرمایه‌گذاری خصوصی با نظارت و هماهنگی بخش دولتی ازجمله عواملی است که می‌تواند رونق اقتصادی، تجاری استان و منطقه را در پی داشته باشد.

مرتضی عبدالحسینی در روزنامه فرهیختگان می‌نویسد: تنوع و غنای ذخایر عظیم معدنی، ایران را یکی از کشورهای پر پتانسیل جهان ازنظر توانایی تأمین مواد اولیه موردنیاز صنعت کرده است، به‌نحوی‌‌که ۱۲ معدن مهم جهان، ۸ درصد ذخایر روی و ۳ درصد ذخایر سرب دنیا در ایران جای گرفته است. موقعیت جغرافیایی و وضعیت ژئوپلیتیک کشور ما در منطقه نیز امکان صادرات صنایع معدنی را به‌تمامی نقاط دنیا میسر کرده، اما با همه مزیت‌های ذکرشده و ظرفیت‌های بالقوه معادن ایران، این بخش از اقتصاد کشور در سیاست‌گذاری توجه شایانی را از سوی دولت‌ها دریافت نکرده است، به‌طوری‌که از حدود 11 هزار معدن در حال بهره‌برداری در کشور، نیمی از آن‌ها غیرفعال هستند و میزان ارزش سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این بخش در سال 93 باوجود پیشرفت‌های فراوان تنها سه هزار میلیارد تومان بوده است. این در حالی است که معادن ایران پتانسیل یک‌میلیون اشتغال‌زایی دارد.

وزارت صمت اخیراً تصمیم به واگذاری 6000 معدن از معادن راکد کشور را از طریق مزایده گرفته که اقدام مبارکی است، اما احتمال وجود دلالان و افراد با رابطه موفقیت طرح را در راه‌اندازی این معادن با چالش همراه کرده است.

ابراهیم علی مولابیگی، مدیرکل دفتر اکتشاف وزارت صمت در مورد فرآیند اجرای طرح، شفافیت آن و محدودیت برای شرکت‌کنندگان در مزایده گفت: «تنها افرادی که توانایی مالی و فنی آن‌ها در سازمان صنعت و معدن هر استان احرازشده و کد‌های کاربری با نام آن‌ها صادر شده باشد، توانایی شرکت در مزایده‌ها را خواهند داشت. همه ثبت درخواست‌ها به‌صورت اینترنتی برگزار خواهد شد، اما درنهایت جلسات مزایده با نظارت وزارت صمت و حتی نماینده دادگستری به‌صورت حضوری برگزار خواهد شد.»

 

 

50 درصد معادن ایران غیرفعال هستند

براساس آمارهای منتشرشده از وزارت صنعت، معدن و تجارت تعداد معادن دارای پروانه بهره‌برداری کشور در سال 99 بالغ‌بر ۱۰ هزار و 500 واحد بوده است که پنج‌هزار و ۶۰۰ واحد معدن از آن‌ها فعال بوده و چهارهزار و 804 واحد دیگر نیز راکد یا غیرفعال هستند؛ اما درکنار آمارهای وزارت صمت، آمارهای مرکز آمار ایران نیز که اخیراً منتشر شده، تعداد معادن فعال کشور را کمی متفاوت‌ از آن وزارتخانه روایت کرده است، به‌طوری‌که براساس گزارش مرکز آمار از معادن در حال بهره‌برداری کشور، تعداد معادن فعال کشور چهارهزار و 947 واحد بوده و با احتساب این آمار و مقایسه آن با ۱۰ هزار و 500 واحد معادن دارای پروانه بهره‌برداری به پنج‌هزار و 550 معدن غیرفعال می‌رسیم. به‌هرترتیب اگر میانگین این دو عدد را نیز درنظر بگیریم، درحال‌حاضر 50 درصد معادن کشور غیرفعالند. همچنین براساس آمارهای وزارت صمت، از کل معادن راکد کشور ۹ درصد از آن‌ها معادن فلزی، ۲۱ درصد معادن سنگ تزئینی، ۵۱ درصد معادن مصالح ساختمانی و ۱۵ درصد دیگر مربوط به سایر معادن مانند نسوزها و... هستند.

 

یک‌میلیون شغل جدید با راه‌اندازی معادن راکد

طبق اطلاعات منتشرشده در گزارش معادن در حال بهره‌برداری مرکز آمار ایران، طی سال 1398 (پایش این گزارش در سال 1399 بوده است) در چهارهزار و 947 معدن فعال کشور به‌طور مستقیم 107 هزار و 74 نفر مشغول فعالیت بوده‌اند. به‌عبارتی به‌طور میانگین در هر معدن مستقیما 22 نفر مشغول فعالیتند، اما این همه ماجرا نیست، چراکه درحال‌حاضر 50 درصد معادن کشور راکدند. بر این اساس با فرض اشتغال میانگین 20 نفر در هر معدن، پنج‌هزار معدن راکد کشور می‌تواند در سال‌های آینده برای هزاران نفر به‌طور مستقیم اشتغال‌زایی کند؛ اما نکته جالب‌توجه اینکه براساس مطالعات انجام‌شده، در ایران هر یک شغل معدنی می‌تواند به‌طور غیرمستقیم 17 شغل در بخش حمل‌ونقل، صنایع معدنی و بخش‌های مکمل استخراج معدن ایجاد کند. با این حساب اگر 100 هزار نفر دیگر در معادن کشور شاغل شوند و به‌ازای هر یک نفر به‌طور غیرمستقیم برای 17 نفر در بخش‌های حمل‌ونقل و صنایع معدنی شغل ایجاد شود، به عدد رویایی 1.7 میلیون شغل خواهیم رسید. اگر 700 هزار نفر از این تعداد را هم نادیده بگیریم، بازهم به یک‌میلیون شغل می‌رسیم که با راه‌اندازی معادن جدید ایجاد خواهند شد. این تعداد از این منظر قابل‌تامل است که مرکز آمار ایران کل بیکاران کشور در سال گذشته را 2.8 میلیون نفر ذکر کرده است.

 

وزارت صمت 6000 معدن را واگذار می‌کند

هفته گذشته سرپرست معاونت امور معدنی وزارت معادن و صنایع صمت در آیین رونمایی از طرح آزادسازی 6 هزار محدوده و معدن غیرفعال کشور از اجرای این طرح طی یک فرآیند دو‌مرحله‌ای خبر داد. صحبت از این طرح برای فعال کردن معادن محبوس‌شده یا معادنی که به هر دلیل بدون بهره‌برداری مانده‌اند، از دو یا سه سال پیش آغاز شده بود، اما درنهایت هفته گذشته خبر از اجرای آن آمد.

اسدالله کشاورز در این مراسم که با حضور وزیر صمت برگزار شد، توضیح داد: «در سالی که به تدبیر مقام معظم رهبری به سال تولید؛ پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌ها نامگذاری شده است و براساس فرامین وزیر صنعت، معدن و تجارت، معادن و محدوده‌های حبس‌شده، غیرفعال و راکد شناسایی شد. این محدوده‌ها و معادن را درقالب بسته‌های سرمایه‌گذاری برای مزایده عمومی دراختیار افراد دارای اهلیت و صلاحیت قرار خواهیم داد. فرآیند واگذاری کاملا الکترونیکی و بدون حضور مراجعان و متقاضیان واگذاری در سطح کشور انجام می‌شود که این سیاست وزارت صمت در راستای سهولت انجام فرآیندها و مزایده‌ها است.»

کشاورز درخصوص این محدوده‌ها و معادن نیز تصریح کرد: «محدوده‌ها و معادنی که واگذار می‌شوند، فاقد معارض دولتی و مردمی و بدون هیچ‌گونه تعارض هستند و برندگان به‌سهولت می‌توانند کار خود را در راستای فعال‌سازی به‌پیش ببرند.»

 

وی درخصوص فرآیندهای انجام این کار ادامه داد: «واگذاری طی دو فرآیند در فاصله ۱۵ روزه انجام می‌شود که در هر مرحله 16 استان دسته‌بندی شده است. از ۳۱ اردیبهشت تا ۱۳ خرداد گروه اول می‌توانند نسبت‌به مراجعه به سایت و ثبت‌نام اقدام کنند و در بازه زمانی ۱۳ خرداد تا ۲۷ خرداد نیز گروه دوم (۱۶ استان دیگر) می‌توانند این اقدام را انجام دهند.»

کشاورز همچنین اضافه کرد: «از حدود ۶ هزار معدن و محدوده، ۳۳۰ محدوده و معدن متروکه، ۱۲۲۶ فقره دارای پروانه بهره‌برداری معدن و ۴۸۰ فقره دارای گواهی کشف است.»

 

چالش‌های اجرای موفق طرح وزارت صمت

براساس توضیحاتی که از اسدالله کشاورز، سرپرست معاونت امور معدنی وزارت معادن و صنایع صمت نقل شده است، در حال حاضر فرآیند ثبت‌نام فعالان بخش معدنی برای دریافت گواهی فعالیت و بهره‌برداری در 6000 معدن موردنظر آغاز شده است، اما ابهام اصلی میزان شفافیت در اجرای این طرح است. درواقع آنچه اهمیت دارد این است که برای مهار دلالان یا افراد بارابطه‌ای که این معادن را نه به قصد بهره‌برداری بلکه صرفا برای خریدوفروش دریافت خواهند کرد، چه مکانیزمی درنظر گرفته است؟ در کشور ما در بخش‌های مختلف اقتصادی فرآیند آزادسازی یا خصوصی‌سازی بنگاه‌ها و صنایع مختلفی انجام شده است که عمده آن‌ها با بن‌بست روبه‌رو بوده‌اند. البته بی‌ثباتی و بحران‌های اقتصادی کشور هم در عدم فعالیت‌های بخش مولد بی‌تاثیر نبوده است، اما به هر روی باید از تجارب گذشته درس گرفت.

مشخص شدن 6000 حدوده معدنی که به هر دلیلی در سال‌های اخیر راکد مانده‌اند و بهره‌برداری روی آن‌ها صورت نگرفته، اتفاق مبارکی است، اما جای چند سوال اساسی همچنان باقی است؛ فرآیند واگذاری پس از درخواست‌های غیرحضوری به چه شکلی خواهد بود و مناقصه برگزار خواهد شد یا مزایده؟ در این مکانیزم شناسایی دلال از تولیدکننده به چه صورت است و برای قطع کردن پای افراد با رابطه و سفته‌باز چه محدودیت‌هایی درنظر گرفته شده است؟ این مساله را هم باید درنظر گرفت در ماه‌های پایانی دولت دوازدهم هستیم و جو سیاسی حاکم بر کشور نباید بر فرآیند طرح مذکور تاثیرگذار باشد. «فرهیختگان» سوالات و ابهامات خود در این زمینه را از مدیرکل دفتر اکتشافات وزارت صمت پیگیری کرده است.

 

واگذاری ۴۰ محدوده معدنی غیرفعال سیستان و بلوچستان

شهرکی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت سیستان و بلوچستان بهمن 99 به خبرنگار «بازار» گفته بود:

«۴۰ محدوده معدنی غیر فعال در این استان جهت اکتشاف به سرمایه گذاران واگذار می شود.

در سال جاری ۵۰ معدن غیر فعال در استان سیستان و بلوچستان احیا شده است و فراخوان ۴۰ محدوده معدنی راکد هم برای واگذاری به بخش خصوصی صادر شده است.

انجام مزایده‌های معدنی و آزادسازی معادن و به دنبال آن ایجاد فرصت‌های سرمایه گذاری جدید در معادن و صنایع معدنی و همچنین تعیین تکلیف محدوده‌های معدنی راکد و غیرفعال در سال جهش تولید از جمله اولویت‌های مهم سازمان صمت است.»

 

 

منبع : sbpress.ir

نظرات شما

capcha

داغ های مجازی

امیرعبداللهیان در توییتر مطرح کرد؛

ایران همواره به احترام پاسخ متقابل می‌دهد

همچنان یکی از بیشترین حقوق‌های تاریخ فوتبال را دریافت

میزان دارایی کریس رونالدو لو رفت

مراقب تبلیغات دروغین مجرمان سایبری باشید

هشدار پلیس به نصب برنامه از گوگل