خبرگزاری مردمی سیستان و بلوچستان


کد: 11104
۱۴۰۰/۰۵/۳۰ - ۱۳:۲۸
هنر دیار رستم که در فهرست آثار ناملموس کشور ثبت است؛

شووی خوانی؛ آیین عزاداری ابا عبدالله (ع) در دارالولایه سیستان/ سیستانی ها در زمره پایه گذاران تعزیه در ایران هستند

شووی خوانی؛ آیین عزاداری ابا عبدالله (ع) در دارالولایه سیستان/ سیستانی ها در زمره پایه گذاران تعزیه در ایران هستند
سیستان از مناطق پایه گذار هنر تعزیه در کشور محسوب و این آیین خاص و ویژه در این منطقه اول ماه محرم آغاز و به صورت روز شمار اجرا می‌شود، به طوری که شبیه خوانی سیستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

 به گزارش اس.بی پرس، تعزیه را می توان یکی از قدیمی ترین هنرهای نمایشی به شمار آورد که از دیرباز مورد توجه عموم مردم قرار گفته است.


در روزگاری که هنوز تئاتر و سینما در میان مردم جایی نداشتند تعزیه و شبیه خوانی توانسته بود در جایگاه برترین و احساسی ترین هنرهای نمایشی قرار گیرد.

 

بر این اساس میزان تاثیرگذاری آن بسیار زیاد بود و می توانست مفاهیم زیادی را از جمله تقابل حق و باطل، ظالم و مظلوم و خوبی و بدی را به سرعت به بینندگان منتقل کند.

 

این هنر نمایشی در دهه اول محرم به شدت طرفدار داشت و افراد زیادی را به تماشا فرامی خواند، هنوز هم در بسیاری از نقاط کشور تعزیه برگزار می شود و تعزیه خوانان قدیمی تلاش می کنند تا این هنر مقدس را به جوان ترها منتقل کنند.

 

سیستان و بلوچستان را می توان یکی از استان های پیشتاز در هنر تعزیه دانست، از گذشته های دور منطقه سیستان خاستگاه برگزاری شبیه خوانی یا شووی خوانی است.

 

مردم در قسمت های مختلف دشت پهناور سیستان حضور داشتند و روایت واقعه کربلا و روز عاشورا و شهادت ۷۲ یار با وفای امام حسین (ع) را از زبان تعزیه خوانان می شنیدند.

 

تعزیه گونه‌ای از نمایش مذهبی است در سوگواری های ماه محرم برای نشان دادن ارادت و اخلاص اهل بیت طی مراسم خاصی بعضی از داستان‌های مربوط به واقعه کربلا را پیش چشم تماشاچی ها بازآفرینی می کنند.

 

تاریخ پیدایش تعزیه به طور دقیق مشخص نیست برخی با باور به ایرانی بودن این نمایش آیینی پاگیری آن را به ایران پیش از اسلام به پیشینه سه هزار ساله سوگ سیاوش پهلوان داستان های ملی ایران نسبت داده و این آیین را مایه و زمینه‌ساز شکل‌گیری آن دانستند.

 

 
سیستان، در زمره پایه گذاران هنر تعزیه در کشور
محمدعلی ابراهیمی، پژوهشگر میراث فرهنگی در این زمینه به خبرنگار ما بیان کرد: سیستان از مناطق پایه گذار هنر تعزیه در کشور محسوب و این آیین خاص و ویژه در این منطقه اول ماه محرم آغاز و به صورت روز شمار اجرا می‌شود، به طوریکه  شبیه خوانی سیستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است.


 
وی بیان کرد:  تعزیه خوانی ریشه در تمدن این خطه دارد، در تعزیه خوانی یک نفر از گروه تعزیه خوان با صدای طبل آغاز مراسم را به اطلاع مردم می رساند و شبیه خوانان هر روز ماه محرم را به یکی از یاران امام حسین علیه السلام اختصاص می‌دهند.


 
پژوهشگر میراث فرهنگی عنوان کرد: در شبیه خوانی منطقه سیستان افراد بر اساس مقررات عرفانی و جایگاه اجتماعی نقش های مختلف به تعزیه را بر عهده می گیرند، طوری که نقش امام حسین علیه السلام متعلق به مومن ترین فرد است.


 
ابراهیمی عنوان کرد: دلیل زنده و پویا بودن واقعه عاشورا و محرم نقل سینه به سینه آن در بین مردم از طریق تعزیه یا شبیه خوانی است، البته در سیستان مردم علاقه مندی خاصی به امام علی (ع) و خواندن روایت زندگی اهل بیت دارند و بر این اساس در هر دوره تاریخی که فرصت یافتند به کار تعزیه پرداختند.


 
وی ادامه داد: در سیستان شبیه خوانی و تعزیه خوانی با "شووی خوانی" معروف و یکی از سنت‌های جاودانی و ماندنی در این منطقه بوده که برای قرن‌های متمادی در این خطه در حال برگزاری است.


 
پژوهشگر میراث فرهنگی تصریح کرد: نقش های شبیه خوانی را بیشتر افرادی انجام می دهند فن بیان و صدای خوبی دارند و می توانند به خوبی بازی کنند، به همین دلیل این هنر نمایشی در همه روستاهای سیستان برگزار نمی شود.


 
ابراهیمی گفت: تعزیه در زابل در مسجد آیت الله شریفی و روستاهایی که به نوعی مرکزی داشته و مردم تجمع می‌کردند برگزار می‌شود، به طوری که مردم چند روستای کوچک که در اطراف به یک روستای بزرگ تر قرار داشتند خود را به آنجا می‌رساند و در مراسم شرکت می‌کردند.


 
وی اظهار کرد: در برخی روستاها از اول تا دهم و بعضی هم از سوم یا چهارم و تا دهم محرم تعزیه می گیرند و هر روز شبیه خوانی به شخصیتی ارتباط می یابد، یک روز به طفلان مسلم، روز دیگر به شهادت حضرت مسلم، شهادت حضرت ‌قاسم، حضرت علی اکبر، شهادت حضرت علی اصغر علیهم السلام، تاسوعا حضرت ابوالفضل العباس (ع) و روز دهم به شهادت حضرت اباعبدالله الحسین (ع) خاتمه می‌یابد.

 


رواج شبیه خوانی در سیستان
پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: تعزیه خوانی در سیستان در شهرها و روستاهایی مانند مانند بنجار، ادیمی، دولت آباد، سکوهه، علی آباد، چلنگ، قلعه نو، فیروزآباد، کود، لطف‌الله، تیمورآباد، دادی و سدکی و اخیراً مناطق دیگر نظیر ژاله ای، سیادک، ارگ خان ملک، شهرک علی اکبر سنچولی، دوست محمد و نور محمد خان و برج یوسف و ... برگزار می شود.


 
ابراهیمی گفت: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی شبیه خوانی شدت بیشتری گرفت و همچنان که مورد علاقه مردم سیستان بود با اقبال بیشتری روبرو شد و با گرمی خاصی ادامه دارد.


 
وی بیان کرد: شبیه خوانی از نظر فرهنگی بسیاری مفاهیم را به بیننده می آموزد، تاریخ مذهب را تکرار می کند و تا بدانجا پیش می‌رود که گویی پیوسته بیننده را در برابر گذشته ها قرار می دهد.


 
انتهای پیام/

منبع : dana.ir

نظرات شما

capcha