خبرگزاری مردمی سیستان و بلوچستان


کد: 11968
۱۴۰۰/۰۷/۱۷ - ۱۷:۴۲
جمعیت روستایی توجه ویژه می‌طلبد؛

سیستان و بلوچستان نیازمند راهکارهای جدید اقتصادی/ روستا محور توسعه

سیستان و بلوچستان نیازمند راهکارهای جدید اقتصادی/ روستا محور توسعه
استان سیستان و بلوچستان با توجه به شرایط اقلیمی و طبیعی حاکم بر آن این روزها نیازمند نسخه‌های جدید برای توسعه اقتصادی است که توجه به توسعه «روستا محور» یکی از مهم‌ترین آن‌ها است.

به گزارش اس.بی پرس، «توسعه» یکی از مفاهیم جاری و پرمصرف است که معمولاً در نوشته‌ها و گفته‌ها سخن از آن بسیار به میان می‌آید، این کلمه غالباً به‌صورت ترکیبی با کلمات دیگری همچون توسعه شهرها، توسعه راه‌ها، توسعه راه‌آهن، توسعه صنعتی، توسعه مخابرات و شبکه‌ای رادیویی و تلویزیونی، توسعه علمی حتی توسعه انسانی و … به کار می‌رود.

توسعه در لغت به معنای رشد تدریجی برای پیشرفته‌تر شدن، قدرتمندتر شدن و حتی بزرگ شدن است، از همین رو در میان کشورها، مناطق و استان‌ها برخی نسبت به بعضی دیگر منظر موارد یادشده توسعه‌یافته و یا توسعه‌یافته‌تر و برخی محروم‌تر و کمتر توسعه‌یافته هستند.

بر اساس آخرین یافته‌های سرشماری در سال ۱۳۹۵ استان سیستان و بلوچستان با ۲ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۱۴ نفر حدود ۳.۵ درصد جمعیت کشور را به خود اختصاص داده که از این میزان یک‌میلیون و ۴۳۴ هزار و ۹۹۹ نفر مرد و یک‌میلیون و ۴۰۴ هزار و ۱۳۱ نفر زن بوده‌اند.

 

بیش از ۵۰ درصد جمعیت سیستان و بلوچستان را روستاییان تشکیل می‌دهند

همچنین بر اساس این آمار یک‌میلیون و ۳۷۶ هزار و ۹۷۸ نفر از جمعیت استان سیستان و بلوچستان را جامعه شهری تشکیل می‌دهند و یک‌میلیون و ۴۵۹ هزار و ۳۱۲ نفر معادل ۵۱.۴ درصد را روستاییان تشکیل می‌دهند و با ۶۷ درصد جمعیت زیر ۳۰ سال سیستان و بلوچستان جوان‌ترین استان کشور در آخرین یافته‌های سرشماری در سال ۱۳۹۵ معرفی‌شده است.

از همین رو با توجه به اینکه بیش از نیمی از جمعیت استان سیستان و بلوچستان را جامعه روستایی تشکیل می‌دهند و از سوی دیگر طبق نظر کارشناسان همواره از روستاها به‌عنوان یکی از مؤلفه‌ها و اهرم‌های قدرتمند و اثرگذار در تسهیل و تسریع روند توسعه اقتصادی کشور و تحقق سیاست‌های موسوم به اقتصاد مقاومتی یاد می‌شود لزوم توجه به توسعه روستا محور در این خطه بسیار حائز اهمیت است.

محور توسعه روستاها به‌طور سنتی کشاورزی و دامداری تعریف می‌شود، اما محدودیت منابع طبیعی در بسیاری از روستاهای استان سیستان و بلوچستان طی دو دهه خشک‌سالی تحمیل‌شده به این خطه موجب رکود اقتصادی در این مناطق شده است.

 

 

کاهش بارندگی موجب فعال شدن چشمه‌های گردوغبار شده است

محسن حیدری، مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان اظهار داشت: به‌طور میانگین سالانه حدود ۶۰ میلی‌متر بارش در فصل‌های پاییز و زمستان می‌بارد و زمستان پربارش ترین فصل استان است که بیش از ۵۰ درصد بارش‌های سالانه را شامل می‌شود.

وی افزود: این در حالی است که سال گذشته مجموع بارش زمستان استان سیستان و بلوچستان حتی به نیم میلی‌متر هم نرسید و استان با کاهش ۹۹.۳ میلی‌متری نسبت به بلندمدت مواجه شده است.

حیدری اضافه کرد: ۱۱ شهرستان استان شامل «چابهار، سراوان، سرباز، زهک، مهرستان، نیکشهر، کنارک، قصرقند، فنوج، دلگان و سیب و سوران» زمستان سال گذشته را بدون باران به پایان رساندند که این «بی‌بارشی» ۱۰۰ درصد در یکی دو دهه اخیر در اکثر این مناطق بی‌سابقه بوده است.

وی تصریح کرد: این شرایط سبب شد تا سیستان و بلوچستان در زمستان گذشته بدترین شرایط بارشی کشور را به خود اختصاص دهد و بیشترین کاهش بارندگی در بین ۳۲ استان کشور را با بیش از ۹۹ درصد کاهش را نیز ثبت کند.

عضو ستاد مدیریت بحران سیستان و بلوچستان گفت: کاهش بارندگی‌های سال‌های اخیر موضوع تأمین آب برای کشاورزی را تحت تأثیر قرار داده به‌طوری‌که اگر مدیریت منابع و صرفه‌جویی در دستور کار قرار نگیرد، قطعاً در آینده نزدیک با مشکل مواجه می‌شویم.

حیدری افزود: کاهش بارندگی بر عرصه‌های طبیعی نیز تأثیرگذار بوده است به‌نحوی‌که موجب خشک شدن تالاب‌های استان و فعال شدن چشمه‌های گردوغبار شده است.

وی ادامه داد: فعال شدن چشمه‌های گردوغبار به این معنی است که امسال گردوغبار بیشتری مناطق مختلف استان به‌ویژه شهرستان‌های شمال استان، زاهدان و مناطق شرقی و غربی استان را فرامی‌گیرد.

مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان ادامه داد: نکته نگران‌کننده بارش استان، تنها مربوط به تغییرات کمی نیست، بلکه تغییرات کیفی و تغییر شکل ظاهری بارش‌ها از بارندگی‌های مداوم و گسترده به بارندگی‌های رگباری و نقطه‌ای هم نگران‌کننده است.

حیدری تصریح کرد: سال زراعی که گذشت، تغییرات خطرناک‌تری هم در بارش استان مشاهده شد آنجایی که جای پربارش ترین و کم بارش ترین فصول سال استان تغییر کرد؛ یعنی در حالی زمستان پربارش ترین فصل سال در استان است که بارش‌های مونسون این الگوی پنجاه‌ساله را به هم زد و سبب شد تا امسال تابستان پر بارش ترین فصل شود.

با توجه به این موارد به‌تدریج خاک این منطقه نیز در حال تخریب است که قطعاً در بلندمدت در کیفیت کشاورزی و حتی زندگی مردمان استان سیستان و بلوچستان نیز تأثیرگذار خواهد بود.

 

 

فرآیند پیشرفت روستایی نیازمند بازنگری است

مرتضی طاهری، کارشناس اقتصاد اظهار داشت: با توجه به اقدامات انجام‌شده طی سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و به استناد آمار شاخص‌های مرتبط با عمران روستایی از قبیل برق، تلفن، شبکه بهداشت، فضای آموزشی، راه آسفالته، آب آشامیدنی بهداشتی، گازرسانی و مقاوم‌سازی مسکن روستایی از وضعیت نسبتاً مطلوبی در کشور و حتی در استان سیستان و بلوچستان برخوردار است.

وی افزود: اما درباره بهبود وضعیت اقتصادی، افزایش درآمد، بیمه‌های تأمین اجتماعی و در یک‌کلام در باب مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی توفیق لازم حاصل نشده است به همین دلیل روستاهای زیادی در استان سیستان و بلوچستان به‌شدت در معرض کاهش جمعیت و نهایتاً تخلیه کامل است.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر اینکه فرآیند پیشرفت روستایی نیازمند بازنگری در هدف و رویکرد است، ادامه داد: ایجاد پیشرفت و آبادانی روستا نیازمند فرآیندی همه‌جانبه، مستمر، موزون، درون‌زا و متکی بر همراهی روستاییان است.

وی تصریح کرد: اقتصاد روستایی یکی از مؤلفه‌های اساسی و مهم در اقتصاد هر کشوری است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته نیز، توجه به اقتصاد روستا یکی از اهداف کلان در برنامه‌های توسعه‌ای است.

طاهری گفت: امروزه روستاها محیط مناسبی برای رشد بخش‌های غیر کشاورزی و فعالیت شرکت‌های تولیدی و خدماتی شناخته‌شده که این موضوع درواقع نوعی حرکت از کسب‌وکارهای مبتنی بر منابع طبیعی به سمت کسب‌وکارهای مبتنی بر دانش است.

 

سیستان و بلوچستان بدترین شرایط منابع آبی را دارد

حسینعلی شهریاری، نماینده مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: خشک‌سالی‌های دو دهه اخیر و پیامدهای ناشی از آن از قبیل بیکاری سبب شده تا تعدادی از روستاهای استان سیستان و بلوچستان طی سال‌های اخیر خالی از سکنه شود.

وی افزود: بی‌توجهی به موضوع ریزگردها و طوفان‌های شن باعث شده مردم به دلیل سختی زندگی و بیکاری، روستاها را تخلیه و به شهرها مهاجرت کنند.

رئیس کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه سیستان و بلوچستان در حال حاضر بدترین شرایط منابع آبی را دارد، ادامه داد: موضوع کم‌آبی در این استان یکی از مهم‌ترین مشکلات مردم است که پیگیری و حل این موضوع باید در اولویت دولت باشد.

وی تصریح کرد: با تشدید خشک‌سالی در استان سیستان و بلوچستان به بخش‌های دام و کشاورزی مردم خسارات فراوانی واردشده، به‌طوری‌که بسیاری از مناطق روستایی و عشایری این استان خالی از سکنه شده‌اند.

شهریاری گفت: با توجه به اینکه ۵۱ درصد جمعیت استان سیستان و بلوچستان در روستاها ساکن هستند بخش زیادی از اشتغال و معیشت مردم این استان وابسته به کشاورزی و دامداری است، پس اهمیت آن بسیار است و کسی نمی‌تواند سهم این بخش را انکار کند.

درمجموع بنا بر تعریف، توسعه روستایی، جزئی از برنامه‌های توسعه هر کشور است که برای دگرگون‌سازی ساخت اجتماعی و اقتصادی جامعه روستایی به کار می‌روند. این‌گونه برنامه‌ها را که دولت‌ها و یا عاملان آنان در مناطق روستایی پیاده می‌کنند، دگرگونی اجتماعی بر اساس طرح و نقشه نیز می‌گویند که در استان سیستان و بلوچستان با توجه به اقلیم و شرایط خاص آب و هوایی باید طرح‌های ویژه‌تری برای ماندگاری و حتی مهاجرت معکوس به روستاها از سوی مسئولان تعریف و اجرایی شود.

 

 انتهای پیام/

منبع : mehrnews.com

نظرات شما

capcha