خبرگزاری مردمی سیستان و بلوچستان


کد: 11981
۱۴۰۰/۰۷/۱۸ - ۰۱:۰۵
در گفتگوی اختصاصی با اس.بی پرس مطرح شد

«گنج سیاه » محیط زیست ایران را بیشتربشناسید / تاثیرات کمبود متخصص حیات وحش در حفاظت از گونه کمیاب خرس سیاه بلوچی

«گنج سیاه » محیط زیست ایران را بیشتربشناسید /  تاثیرات کمبود متخصص حیات وحش در حفاظت از گونه کمیاب خرس سیاه بلوچی
خرس سیاه آسیایی یکی از گونه‌های آسیب‌پذیر در جهان بوده و اگرچه زیرگونه بلوچی  سیستان وبلوچستان در حال نابودی و انقراض است اما دکتر داریوش سرگزی مدیر اداره دامپزشکی زابل از آمادگی متخصصین این اداره برای حفظ این گونه های نادر خبر داد.

اس.بی پرس: نادیا خرس سیاه بلوچی و گونه منحصر بفرد استان از سال ۸۶ در باغ وحش دانشگاه زابل نگهداری می‌شد که چندی پیش تلف شدن آن حواشی بسیاری به دنبال داشت، حالا به بهانه هفته دامپزشکی به سراغ دکتر داریوش سرگزی مدیر اداره دامپزشکی زابل رفتیم تا درباره نقش پزشک متخصص حیات وحش در حفاظت از گونه های نادر گفتگویی داشته باشیم.


داریوش سرگزی مدیر اداره دامپزشکی زابل در گفتگو با خبرنگار اس.بی پرس گفت: رسیدگی به نبود دامپزشک متخصص حیات وحش نیاز امروز نه تنها استان ما بلکه کشور هست و میطلبد در بحث حیات وحش بسیار بیشتر کار بشود.

وی ادامه داد: در مباحث مرتبط به حیات وحش اداره دامپزشکی زابل و درمانگاه های دامپزشکی سطح منطقه خدمات درمانی را در صورت نیاز ارائه میدهند، برای مثال چند سال قبل یک گونه میمون که در نزدیکی مرز توسط همکاران محیط زیست کشف شده بود برای چکاپ و درمان های اولیه در اختیار اداره زابل قرار گرفت و بعد از اطمینان از سلامت و چکاپ به محیط زیست تحویل داده شد.

 


سرگزی با اشاره به اینکه در زمینه حیات وحش کسی که تخصص بیماری حیات وحش داشته باشد نداریم، افزود: متخصصین بیماری های طیور و یا دام کوچک و متخصصین جراحی و یا متخصصین بیماری های دام بزرگ اکثراً کارهای درمانی حیات وحش را هم بسته به نوع دام بیمار انجام میدهند.


رئیس اداره دامپزشکی زابل از نبود متخصص حیات وحش در سطح کشور یاد کرد و تصریح کرد: در سطح کشوری دکتر ایمان معماریان دوره های تخصصی حیات وحش را در خارج از کشور گذرانده بودند و در بین نیروهای بومی و دانشجویان و فارغ تحصیلان بومی منطقه علاقه خاصی در مباحث مرتبط به حیات وحش هست و چند نفر را داریم که به صورت تخصصی مباحث درمانی این حوزه را پیگیر هستند؛ مثل خانم دکتر زهرا مشهدی در زاهدان و دکتر رکسانا سرابندی.

سرگزی گفت: اداره محیط زیست اغلب خودشان یک نفر دکتر دامپزشک دارند و از طریق نیروی خودشان کارهای اولیه دامپزشکی را انجام می‌دهند و برای حفظ گونه های نادر از جمله خرس سیاه بلوچی، برنامه ریزی های کلان برای حفظ حیات وحش طبیعتاً در سازمان محیط زیست و ادارات کل محیط زیست انجام میشود و اگر جایی نیاز به کمک داشته باشند ما می‌توانیم ورود پیدا کنیم.

داریوش سرگزی رئیس اداره دامپزشکی زابل اظهار داشت: همکاری خوبی بین ادارات وجود دارد و برای ما بسیار مهم هست که اگر کوچکترین علامت بیماری در جمعیت حیات وحش و یا موردی از تلفات غیرعادی دیده شد سریعاً به ما گزارش بشود تا بررسی های لازمه و اقدامات پیشگیرانه را بتوانیم به موقع انجام بدهیم‌.


وی افزود: دانشگاه زابل و دانشکده دامپزشکی با داشتن نزدیک به بیست نفر متخصص حوزه های مختلف دامپزشکی می‌تواند نقش موثری در زمینه حفظ گونه های نادر داشته باشد و در صورت نیاز میتونن جواب گوی درمان های دام بیمار باشند.

 

خرس سیاه بلوچی رابیشتر بشناسید؛ زیستگاه، پراکندگی و فراوانی خرس سیاه در ایران

زیستگاه خرس سیاه مناطق کوهستانی خشک است که عمدتاً با جنگل‌ها و درخت‌زارهای پراکنده پسته، بادام و زیتون وحشی، کنار و درختچه داز پوشیده شده است. در مناطق کوهستانی جنوب شرقی ایران، از مناطق مرزی بلوچستان ایران با پاکستان تا میناب و جیرفت پراکندگی دارد. مناطق کوهستانی زابلی، نیک‌شهر و رشته‌کوه بیرک واقع در بلوچستان، کوه‌های بشاگرد و رودان در هرمزگان، مناطق کوهستانی ده‌بکری جبال بارز، دلفارد، بحر آسمان و کهنوج واقع در جنوب کرمان از مهم‌ترین مناطق زندگی خرس سیاه در ایران است و با فراوانی بسیار پایین یافت می‌شود. ایران غربی‌ترین حد پراکندگی جهانی خرس سیاه آسیایی است.


پراکنش جهانی خرس سیاه

پراکنش این گونه در دنیا، در سطح وسیعی از قاره آسیا گزارش شده است و عمدتاً شرق، جنوب و جنوب شرق آسیا را شامل می‌شود. خرس سیاه در نواحی کوهستانی جنوب شرقی ایران، پاکستان، افغانستان، شمال هندوستان، نپال، بوتان، چین، لائوس، تایلند، کامبوج و ویتنام هم دیده شده است. حتی به صورت موردی در تایوان هم گزارش شده است.


ویژگی‌های زیستی گونه خرس سیاه

خرس سیاه زندگی انفرادی داشته و به نظر می‌رسد که قلمرو طلب نیست. عمدتا شب‌گرد است معمولاً در اواخر غروب از لانه بیرون می‌آید و قبل از روشن شدن هوا دوباره به لانه برمی‌گردد. از غارها، حفره‌های به‌وجود آمده از ریختن صخره‌ها و شکاف زیر سنگ‌ها به عنوان لانه استفاده می‌کند. با مهارت بسیار زیادی از درخت بالا می‌رود. حالت تهاجمی این خرس بیشتر از خرس قهوه‌ای است. حس بویایی این جانور بسیار قوی‌تر از حس شنوایی و بینایی آنها است. گستره‌های خانگی با هم همپوشانی دارد اما خرس‌های ماده و نرهای جوان از رفتن به مناطقی که خرس‌های نر بالغ حضور دارند، اجتناب می‌کنند. در ایران به احتمال زیاد خواب زمستانی ندارد ولی در مناطقی مانند سیبری 4 تا 5 ماه به خواب زمستانی فرو می‌رود.

تغذیه خرس سیاه: همه چیزخوار است اما عمدتا از مواد گیاهی تغذیه می‌کند. بیشتر از میوه‌های وحشی (پسته، زیتون، داز و کنار) و باغی (خرما) و سایر قسمت‌های گیاهان مانند علف‌ها و جوانه‌ها تغذیه می‌کند. همچنین از حشرات به‌خصوص زنبورها، پستانداران کوچک و لاشه نیز تغذیه می‌کند. بیشتر از سایر خرس‌ها به بالای درخت می‌رود. در زمان کمبود غذا به دام‌های اهلی حمله می‌کند.در اکثر مناطق کم ارتفاع بلوچستان که درختان داز (شبیه نخل زینتی هستند) فراوان است، مشاهده می‌شود از میوه و جوانه انتهایی آن که نرم و مغذی است، تغذیه می‌کند. در مناطق کوهستانی مرتفع مانند کوه بیرک و جبال بارز غذای خرس‌های سیاه غالباً بادام وحشی، انجیر، زیتون و سایر میوه‌ها نظیر زردآلو است. خرس سیاه علاوه بر مواد گیاهی، از مواد حیوانی نظیر حشرات، مهره‌داران کوچک، نوزاد پستانداران و گاهی دام اهلی تغذیه می‌کند. در منطقه سرباز تعداد 8 رأس گوسفند که در یک شب توسط خرس سیاه کشته شده بودند، مشاهده شد. خرس سیاه گاهی اوقات به نخلستان‌ها دستبرد می‌زند و خساراتی وارد می‌سازد. در مناطق شهرستان نیک‌شهر خرس‌ها برای خوردن خرما از درختان نخلی که حدود 15 متر ارتفاع داشتند، بالا رفته بودند. در اطراف رودخانه کاجو در سرگین چند خرس مقدار زیادی پوست خرچنگ رودخانه‌ای و بال‌های قاب‌بالان مشاهده شد. خرس سیاه معمولاً برای خوردن غذا هر شب کیلومترها راه را طی کرده، صبح زود به لانه مراجعت می‌کند.

 

 

تولید مثل خرس سیاه: معمولاً هر 2 سال یک‌بار زادآوری می‌کند. به شرطی‌که بچه‌های همان سال تلف نشده و از بین نرفته باشند، در غیر این صورت می‌تواند همان سال نیز جفت‌گیری نموده و باردار شود. اواخر بهار و اوایل تابستان جفت‌گیری می‌کند. در این مدت نر و ماده چند روز با هم زندگی می‌کنند. مانند خرس قهوه‌ای لانه‌گزینی تأخیری دارد. طول دوره بارداری در اسارت 6 تا 7 ماه است. معمولا 1 تا 3 توله در زمستان به دنیا می‌آورد و غالبا دو قلوزا است. توله‌ها در بدو تولد بسیار کوچک و نارس هستند و حدود 500 گرم وزن دارند. فاقد مو و صورتی رنگ هستند. تا 1‌ماه چشم‌هایشان بسته است و بسیار آسیب پذیر هستند. دوره شیرخوارگی توله خرس در حدود 6 ماه طول می‌کشد و توله‌ها تا 1.5 ماه پس از ترک لانه از شیر مادر تغذیه می‌کنند. حدود 2 سال همراه با مادر بوده و سپس مستقل می‌شوند. گاهی اوقات مادر با 2 سری بچه مشاهده می‌شود. تا زمانی‌که توله‌ها با مادر زندگی می‌کنند جنس ماده تمایلی به آمیزش ندارد. ماده‌ها در سن 3 سالگی قادر به زادآوری هستند.

طول عمر: خرس سیاه در اسارت تا 36 سال عمر می‌کند.
 


گزارش از مینا ریگی خبرنگار اس.بی پرس

 

انتهای پیام/

منبع : sbpress.ir

نظرات شما

capcha