خبرگزاری مردمی سیستان و بلوچستان


کد: 12678
۱۴۰۰/۰۸/۱۳ - ۱۲:۰۰
در تنگنای خشک‌سالی سیستان و بلوچستان؛

حال تالاب هامون خوب نیست و توان تحمل سُم شتران را ندارد

حال تالاب هامون خوب نیست و توان تحمل سُم شتران را ندارد
تالاب هامون بزرگ‌ترین دریاچه آب شیرین و سومین دریاچه بزرگ ایران است که این روزها از بی‌آبی رنج می‌برد؛ عوامل مختلفی ازجمله چرای شترها در پهنه خشک آن موجب بروز گردوغبار و سخت‌تر شدن زندگی اهالی اطراف آن شده که اجرای برنامه‌های حفاظت و احیای تالاب را به تعویق می‌اندازد.

به گزارش اس.بی پرس، دشت‌های ایران در سیستان و بلوچستان شاهد حضور جمعیت شترهای زیادی است به‌طوری‌که این استان به‌تنهایی نیمی از جمعیت شترهای کشور را در خود جای‌داده که سرمایه عظیمی است بر این اساس اقدامات زیادی برای صنعتی کردن پرورش شتر انجام‌شده است.

اما این سرمایه عظیم مشکلاتی را هم برای محیط‌زیست به وجود می‌آورد. می‌دانیم که در چند سال اخیر هامون به علت کم‌آبی دچار خشکی شده و بخش زیادی از آب خود را ازدست‌داده که این به معضلی برای دامداران منطقه تبدیل‌شده به‌طوری‌که برای نگهداری از گوسفندان و گاوهای خود با مشکل مواجه شده‌اند، برای این منظور ورود کاروان‌های شتر به بستر تالاب هامون ممنوع شده اما متأسفانه همچنان شاهد ورود تعداد زیادی شتر به تالاب هامون هستیم و شتردارها بدون توجه به تذکر دامداران، شترهای خود را برای چرا به بستر هامون می‌برند.

 

ورود شترها به تالاب هامون چگونه باعث خیزش گردوخاک می‌شود؟

دامداران می‌گویند شترها به علت داشتن گردن بلند، همه سرشاخه‌های درختان گز را می‌خورند، درختانی که برای مقابله با گردوغبار بستر تالاب کاشته شده‌اند، حتی ادرار این حیوان موجب می‌شود تا خاک زمین سفت شود و این مسئله زایش را از خاک می‌گیرد، علاوه بر این قدم گذاشتن شتر بر بستر تالاب خشک و بی‌آب هامون موجب می‌شود تا خاک‌های خشک‌شده به هوا بلند شوند و معضل

گردوغبار را چند برابر کنند، همه این مشکلات در صورتی بروز می‌کند که بر اساس قانون ورود شتر به بستر تالاب هامون ممنوع است و برای آن جریمه‌های سنگینی در نظر گرفته‌شده زیرا چرای شتر موجب از بین رفتن پوشش گیاهی تالاب شده و فرسایش خاک را چند برابر می‌کند.

البته به‌مراتب اخبار متعددی درباره خارج کردن کاروان شتر از تالاب هامون می‌شنویم؛ چندی پیش یگان حفاظت محیط‌زیست شهرستان زابل یک گله شامل ۵۰۰ نفر شتر را که به‌صورت شبانه و با استفاده از تاریکی شب وارد محدوده تالاب هامون شده بودند را شناسایی و از این تالاب خارج کرد.

وحید پورمردان، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست سیستان و بلوچستان در پی انتشار این خبر تأکید کرد: چرای دام به‌ویژه دام‌های سنگین مانند شتر برنامه‌های حفاظت و احیای تالاب هامون را دچار مشکل می‌کند، ایجاد پوشش گیاهی و جلوگیری از فرسایش سطح بستر تالاب هامون و کاهش پدیده گردوغبار از اعم برنامه‌های احیای تالاب هامون است.

دریاچه‌های هامون یک تالاب ‌پیوسته نیستند بلکه از سه بخش دریاچه هامون در ایران، هامون ‌پوزک در کشورهای ایران و افغانستان و هامون صابری تشکیل‌شده که بزرگ‌ترین حوضه آبریز آن رودخانه هیرمند است که از کوه‌های بابا در افغانستان سرچشمه می‌گیرد و درنهایت به دریاچه‌های هامون سرریز می‌شود.

زنده‌بودن تالاب هامون محاسن زیادی برای اهالی بومی اطراف‌ آن دارد که یکی از آن‌ها تحمل بادهای ۱۲۰ روزه است، شواهد نشان می‌دهد تا چند سال گذشته که حقابه هامون تأمین می‌شد و این تالاب پرآب بود معیشت مردم سیستان و بلوچستان و جوامع محلی مشکل چندانی نداشت و علاوه بر آن نقش کولرآبی را برای منطقه ایفا می‌کرد به‌طوری‌که بر اثر عبور جریان بادهای ۱۲۰ روزه سیستان از روی تالاب هامون به‌واسطه وجود آب در بستر تالاب، جریان باد خنک می‌شد و مردم راحت‌تر آن روزها را سپری می‌کردند اما امروزه نه‌تنها در زمان وزش بادهای ۱۲۰ روزه بلکه در بیشتر فصول سال، روزها با سختی و ناراحتی سپری می‌شود.

 

 

برای قانع کردن شترداران تلاش نمی‌کنند
از طرفی باید نظاره‌گر ماجرا از دیدگاه شترداران هم باشیم. امسال که هامون آب نداشت، دام‌ها از علوفه‌های خشک‌سال‌ قبل خورده‌اند و حالا این خشکی پیش از آنکه نگرانی برای دام‌ها به همراه داشته باشد، عاملی شده تا محلی‌ها نگران گردوغبار بلند شده از تالاب بزرگ هامون باشند. نمونه‌اش اکبر کیخا، دامدار روستای کنگ پیران است که صدایش را در گلو می‌اندازد و به بلندی می‌گوید: «وقتی خاک‌برسرمان شد، آن‌وقت می‌خواهند برایمان مرثیه بخوانند؟» او سال‌هاست دامدار بوده و می‌گوید شغل اکثر اهالی اطراف تالاب هامون دامداری است و یا گاو و گوسفند دارند یا بز.

شهرستان نیمروز تا تالاب دو کیلومتر فاصله دارد و روستاهای کوه خواجه، لورگ باغ، ده گلزار، گرمشاد و …. همگی چشمشان به تالابی است که حالا خشک‌شده است. دو، سه سال قبل که سیلاب آمد، چند وقتی پرآب شد و صیادی رونق گرفت اما ماندگار نبود و حالا هم که آبی به تالاب نیامد.
او علاوه بر این می‌گوید: دامداران با تانکر آب برای دام‌هایشان می‌آورند و حتی امسال آب را با تانکر به تالاب رساندند چرا که تالاب هم آب نداشت و آرزو می‌کند که «ای‌کاش یک لوله آبی از وسط تالاب رد می‌کردند تا دام‌های تشنه این‌قدر اسیر نشوند».

کیخا بارها به مناطقی از تالاب رفته که شترداران کاروان‌هایشان را می‌برده‌اند و به آن‌ها گفته که این کار به ضرر زمین و طبیعت است؛ اما آن‌ها گوششان بدهکار نبوده. «فکر می‌کنند ما بخیل هستیم و می‌خواهیم اینجا را برای گاو و گوسفندانمان نگه‌داریم. هرچه می‌گوییم این اتفاق باعث نابودی منطقه به گوششان نمی‌رود».
از نگاه او رویکردها به احیای تالاب با کمک جوامع محلی جدی نیست و نه منابع طبیعی و نه محیط‌زیست برای احیای تالاب چندان از کمک‌های مردمی استفاده نکرده‌اند و حالا فقط شترداران را مجبور می‌کنند تا از تالاب بروند، بدون آنکه تلاشی برای قانع کردن آن‌ها و نشان دادن اثرات طولانی‌مدت کاری که انجام می‌دهند داشته باشند یا معیشتی جایگزین برایشان تعریف شود.

 

 انتهای پیام/

منبع : sbpress.ir

نظرات شما

capcha